KROMHOUT TB5
Voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog kende Nederland al een levendige buscultuur. Tal van verschillende busmaatschappijen verzorgden lijndiensten, zowel in de steden als op het platteland. Tijdens de oorlog kwam dit voor een groot deel stil te liggen.
Na de bevrijding kwam het busvervoer onder andere weer op gang met noodbussen, maar ook met bussen die al vóór de oorlog waren besteld, maar vertraagd afgeleverd werden.
Foto: NCAD / Nationaal Register Rijdende Monumenten / Bert Pronk Na de bevrijding kwam het busvervoer onder andere weer op gang met noodbussen, maar ook met bussen die al vóór de oorlog waren besteld, maar vertraagd afgeleverd werden.
HISTORIE
Kromhout had zich voor de oorlog in korte tijd tot belangrijke busleverancier ontwikkeld. In 1937 werden de eerste bussen van het type TB5 voor het Amsterdamse vervoerbedrijf gebouwd. De laatste werden in 1945 afgeleverd. Ook voor de HTM werd in de loop van 1947 een serie van 50 stadsbussen van het type TB5 gebouwd.
De carrosserieën werden vervaardigd door Werkspoor en Beynes en wegens de enorme drukte op de stadslijnen kregen deze wagens voor het eerst een vaste zitplaats voor een conducteur bij de achterdeur. In 1948/49 werd vervolgens een opdracht voor 30 TB5 chassis voor het gemeentelijk vervoerbedrijf te Amsterdam afgewerkt; deze wagens werden door Verheul gecarrosseerd.
Eind 1948 was de produktie bij Kromhout weer op het vooroorlogse peil en 1949 werd met 112 afgeleverde buschassis zelfs een topjaar. Hoewel in dat jaar ook nog 45 trucks en trekkers werden gebouwd, lag het zwaartepunt bij de autobusproduktie.
DE KROMHOUT TB5 ALS ERFGOED
Bij de instroom van nieuw materieel in de jaren 1950 verdwenen veel verouderde bussen uit de oorlogtijd naar de sloop. Deze Kromhout van het Gemeentelijk Vervoer Bedrijf (GVB) in Amsterdam is die dans ontsprongen door verbouwing tot bandenwagen in 1965. Sinds 1975 is de bus in het bezit van MUSA (Stichting Museum Streek- en stadsautobussen Amsterdam). Daarna is het object weer gerestaureerd als bus.
CULTUURHISTORISCHE WAARDE
De Kromhout TB5 was een van de eerste naoorlogse bussen die in actie kwam. Dit bustype heeft een belangrijke rol gespeeld in de wederopbouw van het openbaar vervoer in Nederland. Het object kan als zeer zeldzaam worden beschouwd en is met een (voorlopige) A-status ingeschreven in het Nationaal Register Rijdende Monumenten.