HISTORIE

Eind 19e eeuw heeft de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij (HSM) een uitgebreid net van lokaalspoorwegen in exploitatie en rond 1900 wordt het op de kleinere lijnen tijd voor wat zwaardere en snellere locomotieven. Vanaf 1905 neemt de HSM een serie van 44 stoomlocomotieven in dienst , echte lokaalspoorlocomotieven. Ze worden onder meer ingezet in het personen- en goederenverkeer op lokale spoorlijnen in de Haarlemmermeer, in Twente, in de Achterhoek en in de kop van Noord-Holland. Als in 1920 de HSM en andere spoorwegmaatschappijen de Nederlandsche Spoorwegen (NS) vormen, krijgen deze 44 locomotieven het serienummer 7700.

Tramlocomotieven
In de jaren 1930 gaan de Nederlandsche Spoorwegen, waar de HSM inmiddels toe behoort, een aantal van deze lokaalspoorlocomotieven verbouwen tot tramlocomotieven. Ze worden ingezet in de stoomtramdienst van Alkmaar naar het strand in Bergen aan Zee.
Naarmate het toerisme zich verder ontwikkeld, worden de trams steeds drukker. De stoomtram, vanwege het voortdurende gebel ook wel Bello genoemd, verwerft nationale bekendheid en populariteit en groeit in de laatste jaren van haar bestaan uit tot Nederlands bekendste stoomtram. Maar in 1955 is ook voor Bello, één van de laatste stoomtrams van Nederland, het einde daar. De bevolking neemt afscheid. Met weemoed, maar ook met enig nachtelijk tumult.

STOOMLOCOMOTIEF NS 7742 ALS ERFGOED

Om het dorp Bergen een herinnering te geven aan de tram wordt locomotief 7742 in 1960 door NS als monument opgesteld in de dorpskern van Bergen. Daar staat het object tot 1978, als de gemeente de locomotief schenkt aan de Museumstoomtram Hoorn - Medemblik. Bello wordt bij de Museumstoomtram grondig gerestaureerd. In 1985 is de locomotief weer "dienstvaardig", zoals dat heet.

CULTUURHISTORISCHE WAARDE

Stoomlocomotief NS 7742 is de enige lokaalspoorlocomotief in Nederland die bewaard is gebleven. Het object representeert de beeldbepalende kleinere stoomlocomotieven, die specaal gebouwd werden voor lokaalspoorwegen en die bekend werden onder de naam "Bello". NS 7742 is met een A-status ingeschreven in het Nationaal Register Railmonumenten.

Ensemblewaarde
Stoomlocomotief NS 7742 heeft bovendien "ensemblewaarde": ze is onderdeel van een samenstel van voertuigen dat als geheel van cultuurhistorisch belang is. Samen met een aantal, eveneens bewaard gebleven stoomtramrijtuigen kan een tram worden gevormd, die een beeld geeft van de trams die tijdens de laatste jaren, toen "Bello" landelijke bekendheid kreeg, op de lijn Alkmaar - Bergen aan Zee hebben gereden.
Dit geheel is als ensemble met een A-status in het Nationaal Register Railmonumenten ingeschreven.

meer over dit onderwerp >>