Binnen de historische zeilende bedrijfsvaartuigen is de tjalk ongetwijfeld één van de bekendste scheepstypen. Beter kunnen we spreken van een uitgebreide "tjalkenfamilie", zoveel verschillende en toch gelijkssoortige tjalken als er zijn. Volgens de Nederlandse "Arts and Architecture Thesaurus" (AAT) is het een "rondgebouwd, gestrekt vrachtschip met volle boegen, vlakke bodem en geringe diepgang, bestemd voor het goederenvervoer op de Nederlandse binnenwateren."
Een platbodem dus, maar er bestaan veel omschrijvingen van wat een tjalk verder nog zou kunnen zijn. Vaak wordt van "tjalkachtigen" gesproken en er kunnen allerlei zaken aan de AAT-definitie worden toegevoegd. We noemen een rechthoekige vorm, een gekromde voorsteven, invallende boeisels en een aanhangend roer. Geen kiel, maar zwaarden om zijwaarts afdrijven tegen te gaan.

EIGEN TREKJES

De tjalk is eeuwenoud en wordt al genoemd in het beroemde standaardwerk "Aloude en hedendaagse scheepsbouw en bestier" van Nicolaas Witsen.
In de loop van de tijd kreeg de tjalk z'n nu nog bekende vorm, maar ook tal van familieleden met hun eigen trekjes. De Friese tjalk, de Groninger tjalk, de hektjalk, de dektjalk, de bolpraam enzovoort; de tjalk-achtigen vormen een uitgebreide familie. Tot 1880 zijn de tjalken van hout, daarna steeds vaker van ijzer en staal. In de jaren 1930 lopen de laatste tjalken van stapel. Tot ver in de jaren 1960 was de tjalk in de vrachtvaart een vertrouwde verschijning, al was het zeiltuig dan meestal door een motor vervangen.

Meer over de tjalk in de Nederlandse AAT >>
Meer over de tjalk op de website van de Landelijke Vereniging tot Behoud van het Historisch Bedrijfsvaartuig (LVBHB), webpage 'scheepstypen'; scroll naar 'tjalken' >>
Meer over de tjalk op de website 'binnenvaarttaal' van Vereniging 'De Binnenvaart' >>
Meer over de tjalk op vaartips.nl >>
Meer over de tjalk op zeilcharter.nl, de website van de Bruine Vloot >>
Meer over de tjalk in de Wikipedia >>