GEEN PLAATS MEER VOOR DE TRAM

In de jaren 1930 worden al veel stoomtrams in Nederland opgeheven. Na een korte stoomtram-revival in en vlak na de Tweede Wereldoorlog komt in de jaren 1950 het definitieve einde in zicht. In deze jaren van modernisering en geloof in de toekomst; nieuwe technologie en nieuwe transportmiddelen is geen plaats meer voor trams en zeker niet voor stoomtrams. Stoom is symbool is voor vervlogen tijden; stoom is ouderwets.

WEGVERKEER

En het moet gezegd; stoom is werkelijk vies en stoom is écht zwaar werk. Bovendien is stoom duur en inefficiënt. In de loop van de jaren 1950 verdwijnen dan ook de laatste stoomtrams in ons land. Hun taak was voor de oorlog al deels overgenomen door elektrische en dieseltrams, maar meer nog door wegvoertuigen. Het toenemend wegverkeer speelt ook verder een belangrijke rol bij het verdwijnen van de tram; auto's verhouden zich slecht met de tram met alle gevolgen voor de verkeersveiligheid.
Zo wordt in het streekvervoer de autobus ingezet, terwijl ook de personenauto een steeds groter deel van dit vervoer overneemt. Goederentrams worden vervangen vrachtwagens, ook op de kortere afstand.
Enkele goederentrams houden het nog wat langer vol. Maar die worden dan wél door een diesellocomotief getrokken. De Nederlandse Spoorwegen schaffen in de jaren 1950 zelfs nog nieuwe tramlocomotieven aan, die tot begin jaren 1970 in Friesland en het Westland blijven rijden.

AFSCHEID

De stoomtram van Alkmaar naar Bergen aan Zee behoort tot één van de laatste stoomtrams in ons land en is waarschijnlijk de bekendste; hij kreeg de bijnaam "Bello". Maar in 1955 is ook voor Bello het einde daar. De opheffing gaat niet geheel ongemerkt voorbij, zelfs Polygoon doet er uitgebreid verslag van, enigszins weemoedig.
Bello is wél de bekendste, maar niet écht de laatste stoomtram. In 1958 rijdt bij de Gelderse Tramwegen (GTW), in de Achterhoek, de laatste door een stoomlocomotief getrokken goederentram. Ook de Gelderse Tram verdwijnt niet als een dief in de nacht. Er wordt een heuse afscheidsrit gereden, compleet met rouwkrans. Onderweg wordt de tram door omstanders uitgezwaaid.
En in 1963 wordt dan echt de allerlaatste stoomtramlocomotief in Nederland buiten dienst gesteld en wel bij de Rotterdamse Tramweg Maatschappij (RTM). En daar ligt niemand meer wakker van, behalve de liefhebbers van trams natuurlijk...

meer over dit onderwerp >>