1958: LAATSTE STOOMLOCOMOTIEF VAN NS
Als deze locomotief met een groot aantal soortgenoten vanaf 1910 in gebruik wordt genomen, is het een bijzonder moderne machine. Als ze eind jaren 1950 uit dienst gaat, representeert ze niet alleen de glorietijd van de stoomtractie, maar ook het eind ervan: in 1958 trekt de 3737 de laatste stoomtrein van de Nederlandse Spoorwegen. Foto: Cultuurhistorische uitgeverij Stokerkade / Pim van Schaik
HISTORIE
De Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen (SS) besluit begin 20e eeuw om over te gaan tot de aanschaf van moderne stoomlocomotieven, zodat de sneltreindiensten belangrijk verbeterd kunnen worden.
In 1910 komen de eerste in gebruik. Ze hebben een nieuwe as-indeling, met een draaistel vóór de drijfwielen, grote ketels met oververhitters en stoommachines met vier cilinders, in plaats van twee. Ze zijn veel sterker dan hun voorgangers en de serie wordt een groot succes.
De laatste stoomtrein
Als in 1928 het laatste exemplaar wordt afgeleverd, is de SS inmiddels opgegaan in de Nederlandsche Spoorwegen (NS); de locomotieven vormen bij NS de serie 3700. Ze worden voor het merendeel in Nederland gebouwd, bij Werkspoor; zo ook de NS 3737. Stoomlocomotief 3737 schrijft nog meer geschiedenis. Als de stoomtractie wordt afgeschaft, mag ze in 1958 de allerlaatste stoomtrein van de Nederlandse Spoorwegen trekken.
STOOMLOCOMOTIEF NS 3737 ALS ERFGOED
Als de NS 3737 in 1958 de allerlaatste stoomtrein trekt, eindigt de rit in het Nederlands Spoorwegmuseum waar de locomotief per direct in de collectie wordt opgenomen. Voor het museum is het één van de topstukken van de Nederlandse spoorweggeschiedenis. Af en toe wordt de locomotief nog dienstvaardig gemaakt en onder stoom gebracht.
CULTUURHISTORISCHE WAARDE STOOMLOCOMOTIEF NS 3737
Stoomlocomotief NS 3737 vertegenwoordigt de modernisering van sneltrein-locomotieven die na 1900 plaats vond, gekenmerkt door asindeling, oververhitter en stoommachine.
De NS 3737 representeert bovendien een locomotieftype (SS 700, NS 3700), dat in heel Nederland tientallen jaren beeldbepalend is geweest. Het was met 120 stuks een van de grootste series sneltreinlocomotieven in ons land.
Het model van de locomotief heeft diverse kenmerken die ook bij veel andere niet bewaard gebleven locomotieftypen in Nederland is toegepast; met name de uiterlijke kenmerken aan de voorzijde vallen daarbij op.
Deze stoomlocomotief is met een A-status in het Nationaal Register Railmonumenten opgenomen.